COVID-19 (vaayirasii koroonaa haaraa) – Odeeffannoo, Tajaajiloota, fi Galteewwan Isteetii Waashingiton keessaa

Lakkoofsa Bilbilaa (Hootlaayinii) COVID-19

Yoo waa’ee COVID-19 gaaffilee qabaatte, maaloo 1-800-525-0127 irratti bilbiliitii # tuqi. Tajaajiloota hiikkaa afaanii argachuuf, yeroo isaan deebisan afaankee maqaa dha’i (waami). Lakkoofsa Bilbilichii Wiixataa-Jimaataa 6 a.m. hanga 10 p.m. tti akkasumas Sanbataa-Dilbataa 8 a.m.-6 p.m. tti banaadha.

Washington State Commission on Asian Pacific American Affairs (CAPAA)

Image
Vaccine Locator Button Oromo

 

 

Akkamittan WA Notify bilbila kiyya irratti argachuu danda’a?

iPhone irratti, Akeekkachiistuu Saaxilamummaa Seetingii keessaa akka hojjatu godhaa:

-    Gara Seetingii dhaqaa
-    Gara Akeekkachiistuu Saaxilamummaa (Exposure Notifications) gadi bu’aa
-    “Exposure Notifications Bani Kan Jedhu” cuqaasaa
-    United States filadhaa
-    Washington filadhaa

Bilbila Andirooyidii irratti:

-    gara Google Play Store dhaqaa
-    Appii Washington Exposure Notifications buufadhaa (WA Notify)

Washington Exposure Notifications (Akeekkachiistuu Saaxilamummaa Washington) maalidha?

Image
WANotify FlowChart OROMO FINAL

 

Washington Exposure Notifications (WA Notify (Akeekkachiisa WA) jedhamees kan beekamu) namoonni COVID-19’f saaxilamuu saaxilaman yoo ta’e meeshaa osoo odeeffannoo nama dhuunfaa nama kan biraaf hin qoodin fayyadamtoota beeksisu/akeekkachiisudha. Kunis dhuunfadhaa kan itti fayyadaman yoo ta’u, eenyu akka taatan yookin eessa akka deemtan hin beeku yookin bira hin gahu.

Akkamitti hojjata?

Yeroo WA Notify akka hojjatu gootan, bilbilli keessan bilbila namoota isinitti dhiyoo jiranii fi WA Notify akka hojjatu godhanii waliin koodii icciitii wal jijjiira. Appilikeeshiniin kun osoo eenyummaa keessan hin mul’isin koodiwwan icciitii kanneen qoodudhaaf teekinoolojii Bluetooth Low Energy (BLE) (Anniisaa Biluutuuzii Gadaanaa (BLE)) jedhamu fayyadama. Namni fayyadamaa WA Notify ta’e kan ati torban lamaan darbaniif bira/itti dhiyoo turte COVID-19’n yoo qabame/te fi koodii eeyummeessaa isaanii appilikeeshinichatti yoo galchan, kanaan dura COVID-19’f saaxilamuu akka hin oolle akkeekkachiisni icciitidhaan isin qaqqaba. Kuni kunuunsa barbaaddu hatattamaan akka argattuu fi namoota naannoo keessan jiranitti COVID-19 akka hin tatamsaasneef isin gargaara.

Akkamitti gargaara?

Qorannoowwan akka agarsisanitti namoonni akeekkachiisa saaxilamummaa hanguma fayyadaman fayidaan isaas danuudha. Modeeliwwan bulchiinsawwan sadi Washington state keessatti argaman irratti hundaa’e akka agarsiisutti namoonni muraasni WA Notify fayyadaman illee infeekshinii fi du’a ni hir’isu. Akkuma haguuggii afaani fi funyaanii godhachuu, walirraa fageenya qaamaa eeguu, walitti heddummachuu dhiisuu fa’aa, WA Notify meeshaa biroo tatamsa’ina COVID-19 hir’isuuf gargaarudha.

Icciitiin koo akkamitti eegama?

WA Notify kan hojjatu teeknoolojii Akeekkachiistuu Saaxilamummaa Google Apple irratti yoo ta’u icciitiin fayyadamaa bifa eegamuun kalaqame. Siistamichi odeeffannoo dhuunfaa yookin iddoo itti argamanii (location) kamiyyuu Google, Apple, Department of Health (DOH) (Muummee Fayyaa (DOH)) Washington State yookin fayyadamaa kan birootiif tasumaa hin qoodu. Hirmaannan guutummaatti fedhii irratti kan hundaa’edha. Fayyadamtoonni yeroo barbaadanitti galmaa’u fi ba’uu danda’u.

Washington mala (solution) kana maalif filate?

Mala (solution) Apple/Google akka qorataniif Washington ogeeyyii mirga sivilii fi nageenyaa akkasumas miseensota hawaasa garaa dabalatee gareewwan naannoo kan doggogora qoratan hundeessee jira. Amanamummaa (fudhatama qabeessummaa) pilaatformichaa/sistamichaa, of-eeggannoo olaanaa odeeffannoodhaf taasifamu fi naannolee birootiin fayidaarra ooluu irratti hundaa’uun akka fudhatamu (adoption) garichi akeekee jira.

Akeekkachiisa Saaxilamummaa FAQ

1.    WA Notify fayyadamuudhaaf filachuutu/seenuutu narraa eegamaa?

Eeyyee. WA Notify bilisaa fi fedhiidhani. Yeroo barbaaddanitti keessaa bahuu ni dandeessu. Salphaadhumatti saganticha (feature) cufaa yookin appilikeeshinicha balleessaa. Koodiwwan icciitii bilbilichi fayyadamtoota dhiyeenya jiran irraa guuree kuuse hundinuu ni balleeffamu, deebi’uus hin danda’an.

2.    WA Notify appilikeeshinii tuttuqaa ittiin hordofaniidhaa?

Lakki. Hodoffiin tuttuqqii kan adda baasu namni COVID-19’n qabame eenyu wajjin tuttuqqii akka taasise adda baasa. WA Notify odeeffannoo nama isin wajjin tuttuqqii qabdanii hin hordofu, kanaaf “hordoffii tuttuqqi” hin taasisu jechuudha. Appilikeeshinichi odeeffannoo dhuunfaa kamiyyuu hin sassaabu yookin nama biraaf hin qoodu, kanaaf eenyu waliin tuttuqqii akka taasiftan qaamni kamuu beekuu hin danda’u jechuudha.

3.    “Saaxilamummaan” maalidha?

Saaxilamummaan kan uumamu nama WA Notify fayyadamu kan boodarra COVID-19’n qabame waliin yeeroo dheeraa yoo dabarsitee turteedha. Kunis qajeelcha Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Wiirtuwwan To'annoo fi Ittisa Dhibee) irraa kan ammaa waa’ee walirraa fageenya qaamaa fi COVID-19 daddabarsuu kan hordofu ta’a.

4.    Tarii saaxilamee akkan ture WA Notify yoo natti hime/beeksise maaltu ta’a?

Saaxilamuu akka hin oolle WA Notify yoo isinitti hime, akeekkachiisni bilibila keessan irra jiru kallattiidhaan gara marsariitiitti isin geessuun itti aansee maal gochuu akka qabdan odeeffannoo akka argattan godha. Kunis kan of keessatti hammatu akkamittii fi eessatti akka qoratamuu dandeessan, odeeffannoo waa’ee ofii keessan eegu fi nageenya namoota isinitti dhiyoo jiranii eeguu, akkasumas qabiyyeewwan/maloota gaaffilee keessan deebisuuf gargaaran fa’a. Qajeelfamoota marsariitii irra jiran seeran dubbisuu fi hordofuun barbaachisaadha.

5.    Icciitiin akkamitti eegama?

WA Notify kan hojjatu teeknoolojii Akeekkachiistuu Saaxilamummaa Google Apple irratti yoo ta’u icciitiin fayyadamaa bifa eegamuun kalaqame. Siistamichi odeeffannoo bakka itti argamanii (location) yookin odeeffannoo dhuunfaa kamiyyuu Google, Apple, the Washington State Department of Health (DOH, Muummee Fayyaa Washingtan Isteetis), yookin fayyadamtoota kan birootiif hin qoodu. Hirmaannan guutummaatti fedhiidhani. Fayyadamtoonni fedhiidhaan itti dabalamuu yookis keessaa bahuu ni danda’u Icciitiin fayyadamaa akkamitti akka eegamu odeeffannoo dabalataa yoo barbaaddan seera/dambii icciitii WA Exposure Notifications ilaalaa.

6.    COVID-19 dhaan yoon qabame namoonni ni beekuu?

Lakki. WA Notify odeeffannoo waa’ee kee ibsu nama kamiifuu hin qoodu. Nama tokko ergaan akeekkachiisaa saaxilamuu akka hin ooolle yoo qaqqabe, namni sun kan beekuu danda’u guyyoota 14’n darbanitti namni inni/isheen itti dhiyoo ture COVID-19 dhaan akka qabame/te ta’uu isaati. Namni qabame sun eenyu akka ta’e yookin saaxilamummaan kun eessatti akka mudate namoonni biroo beekuu hin danda’an.

7.    WA Notify dhaaf kaffaluutu narraa eegamaa?

Lakki. WA Notify bilisa.

8.    WA Notify akkamitti Washington state gargaara?

Qorannoowwan akka agarsisanitti namoonni akeekkachiisa saaxilamummaa hanguma fayyadaman fayidaan isaas danuudha. Modeeliwwan bulchiinsawwan sadi Washington state keessatti argaman irratti hundaa’e akka agarsiisutti namoonni muraasni WA Notify fayyadaman illee infeekshinii COVID-19 fi du’a ni hir’isu. Akkuma haguuggii afaani fi funyaanii godhachuu, walirraa fageenya qaamaa eeguu, walitti heddummachuu dhiisuu fa’aa, WA Notify mala biroo tatamsa’ina COVID-19 hir’isuuf gargaarudha.

9.    Isteetii/naannoodhaan ala yoon bahe WA Notify ni hojjataa?

Eeyyee. Yeroo isteetiidhaan ala baatu appilikeeshinii teekinoolojii Apple/Google fayyadamu qabattee jirta yoo ta’e, naannoo sana keessattis bilbilli koodiwwan icciitii fayyadamtoota kan biroo waliin wal jijjiiruu ittuma fufa. Seetingii appilikeeshinii keessan jijjiiruun hin barbaachisu. Yeroo dheeradhaaf Washingtoniin ala turtu yoo ta’e, deeggarsa naannoo fi of-eeggannoo/akeekkachiisa argachuudhaaf isteetii/naannoo haaraa keessa jirtan sanatti filannoowwan biroo yaaluu qabdu.

10.    Hordoffii tuttuuqqii fi WA Notify lamaan isaanituu maalif nu barbaachisu?

Hordoffiin tuttuqqii waggoota dheeradhaaf hojii fayyaa hawaasaa bu’a qabeessa ture. WA Notify hojiidhuma kana icciitii osoo hin baasin gargaara. Fakkeenyi isaa kunooti: COVID-19 dhaan yoo qabamtan, ogeeyyiin fayyaa hawaasaa isiniif bilbiluudhaan yeroo dhiyootti eenyu wajjin tuttuqqii akka qabdan isin gaafachuu danda’u. Nama haaraa baasii keessatti bira teessan maqaa dhahuu hin dandeessan. Lamaan keessanuu WA Notify fayyadamtuyoo ta’e, namni haaraan baasii keessa jiru sun saaxilamuu akka danda’u fi COVID-19 gara maatii firoota isaanitti akka hin babal’anneef tarkaanfiwwan akka harka dhiqachuu akeekkachiisni icciitidhaan ni dhaqqaba.

11.    WA Notify fayyadamtoota kan biroo akeekkachiisuuf/beeksisuuf hangam itti fudhata?

Fayyadamtoonni fayyadamtoota kan birootiin COVID-19 dhaaf saaxilaman namni COVID-19’n qabame koodii mirkanneessituu isaa WA Notify tti galchee kaasee sa’aatii 24 keessatti akeekkachiisni isaan qaqqaba.

12.    WA Notify irraa akeekkachiisa heddu fudhachuun ni danda’amaa?

Eeyyee, fayyadamtoonni si’a heddu dhibichaaf saaxilamanii turan yeroo saaxilaman hunda akeekkachiisni isaan qaqqaba.

13.    COVID-19 dhaan yoon qabame akkamittan WA Notify tti himuu danda’a?

Dhibichaan qabamtanii ogeeyyin fayyaa hawaasaa yoo isin qunnaman, WA Notify fayyadamuu fi dhiisuu keessan isin gaafatu. Fayyadamaa jirtu yoo ta’e, koodii mirkaneessituu isiniif uumudhaan WA Notify tti akka galchitan isin gargaaru. Koodichi odeeffannoo dhuunfaa keessaniin kan wal qabate miti. Yeroo koodii keessan galchitan waa’ee saaxilamummaa appilikeeshiniidhan akeekkachiisni eenyu akka qaqqabu fayyaan hawaasaa beekuu hin danda’u. Akeekkachiisichi waa’ee odeeffannoo keessanii kamiyyuu of keessatti hin hammatu. Namoonni heddumminaan hanguma koodii isaanii qoodan, caalmatti tatamsa’ina COVID-19 ittisuu dandeenya jechuudha.

14.    Ergan WA Notify bibila koo irratti fe’een booda waanti kan biraa ani gochuu qabu jiraa?

Tarkaanfiin biraa kan barbaachiso kan armaan gadii qofaafi:
1.    Yoo COVID-19 dhaan qabamtan, yookin
2.    Dhibichaaf saaxilamuu akka hin oolle kan ibsu akeekkachiisi yoo isin qaqqabe.

Qoratamtanii poozitiivii yoo taatan, fi ogeeyyin fayyaa hawaasaa yoo isin qunnaman, WA Notify ni fayyadamtu yoo ta’e isin gaafatu. Fayyadamaa jirtu yoo ta’e, koodii mirkaneessituu isiniif uumudhaan WA Notify tti akka galchitan isin gargaaru. Koodichi odeeffannoo dhuunfaa keessaniin kan wal qabate miti. Yeroo koodii keessan galchitan waa’ee saaxilamummaa appilikeeshiniidhan akeekkachiisni eenyu akka qaqqabu fayyaan hawaasaa beekuu hin danda’u. Akeekkachiisichi waa’ee odeeffannoo keessanii kamiyyuu of keessatti hin hammatu. Namoonni heddumminaan hanguma koodii isaanii qoodan, caalmatti tatamsa’ina COVID-19 ittisuu dandeenya jechuudha.

Saaxilamuu akka hin oolle WA Notify yoo isinitti hime, akeekkachiisni bilibila keessan irra jiru kallattiidhaan gara marsariitiitti isin geessuun itti aansee maal gochuu akka qabdan odeeffannoo akka argattan godha. Kunis kan of keessatti hammatu akkamittii fi eessatti akka qoratamuu dandeessan, odeeffannoo waa’ee ofii keessan eegu fi nageenya namoota isinitti dhiyoo jiranii eeguu, akkasumas qabiyyeewwan/maloota gaaffilee keessan deebisuuf gargaaran fa’a. Qajeelfamoota marsariitii irra jiran seeran dubbisuu fi hordofuun barbaachisaadha. Akeekkachiisichi odeeffannoo waa’ee eenyu kanaaf akka isin saaxilee fi essatti kan jedhu of keessatti hin qabatu. Guutummaatti icciitin isaa kan eegameedha.

15.    WA Notify fayyadamuun baatirii kiyya na jalaa akka hir’atu ni taasisaa yookin daataa baay’ee ni fayyadamaa?

Lakki. Bluetooth Low Energy technology fayyadamuudhaan akka baatirii fi daataa keessan irratti dhiibbaa cimaa fiduu akka hin dandeenyetti kan hojjatameedha.

16.    WA Notify’n akka hojjatuuf biluutuuzii banaa godhee kaa’un qabaa?

Eeyyee. WA Notify’n Bluetooth Low Energy waan fayyadamuuf fayyadamtoonni biroo dhiyeenya jiraachuu isaanii siistamichi akka arguuf biluutuuziin yeroo hunda banaa ta’uu qaba.

17.    WA Notify akka hojjatuuf bilbila kiyya irratti banaa godhee kaa’un qabaa?

Lakki. WA Notify osuma bilbila fayyadamaa jirtanii ofumaan hojjata.

18.    WA Notify akkamitti gabaasa qorannoo sobaa ittisa?

Koodii mirkaneessituu ogeeyyii fayyaa hawaasaa irraa kennameef fayyadamuun bu’aan qorannoo isaanii poozitivii ta’uu fayyadamtoonni akka mirkaneessan WA Notify isaan irraa barbaada. Koodichi eenyumaa nama dhuunfatiin kan wal qabatee miti. Erga koodichi galfameen booda, WA Notify koodii icciitii fayyadamtootaa naannoo nama dhibichaan qabamee turan wal-simsiisuun saaxilamuu akka danda’an isaan akeekkachiisa. Akeekkachiisichi eenyu dhibichaaf akka isaan saaxilee fi eessatti akka saaxilaman odeeffannoo kamiyyuu hin laatu/hin qabu.

19.    WA Notify Ismaartifooniin kan turan irratti ni hojjataa?

Gosti isaan qaban kanneen armaan gadii yoo ta’e, namoonni iPhone fayyadaman WA Notify fayyadamuu danda’u:

  • iOS gosa 13.7 yookin isa boodaa (iPhone 6s, 6s Plus, SE dhaaf yookin haaradhaaf)
  • iOS gosa 12.5 (iPhone 6, 6 plus, 5s dhaaf)

Ismaartifooniin Andiroyidii keessan Bluetooth Low Energy fi Android vershinii/gosa 6 (API 23) yookin kan isaa oliiti yoo ta’e, fayyadamtoonni Andirooyidii WA Notify fayyadamuu ni danda’u.

20.    WA Notify fayyadamuudhaaf waggaa 18 guutun qabaa?

Lakki. WA Notify umurii keessan hin ilaalu yookin hin hordofu.

21.    Bilbila kiyya naama biraatti yoon kenne teekinoolojiin kun ni hojataa?

Yeroo saaxilamummaan jirutti eenyu akka bilbilicha fayyadamaa akka ture WA Notify hin ibsu. Bilbila nama biraatti yoo kennitani fi WA Notify carraan COVID-19 tiif saaxilamuu akka jiru WA Notify yoo agarsiise, namni bilbilicha fayyadamu kamiyyuu qajeelfmoota fayyaa hawaasaa hordofuun dirqama.

22.    Meeshaalee kanneen akka iPads yookin sa’aatii ismaart (smart watches) irratti WA Notify ni hojjataa?

Lakki. Bu’uuri/caasaan Akeekkachiisa Saaxilamummaa kan hojjatame addumatti bilbiloota ismaart ta’aniif kan qophaa’e yoo ta’u iPads yookin taableetii irratti hin hojjatu.

23.    Washington maaliif mala kana filate?

Mala (solution) Apple/Google akka qorataniif Washington ogeeyyii mirga sivilii fi nageenyaa akkasumas miseensota hawaasa garaa garaa dabalatee gareewwan naannoo kan doggogora qoratan hundeessee jira. Amanamummaa (fudhatama qabeessummaa) pilaatformichaa/sistamichaa, of-eeggannoo olaanaa odeeffannoodhaf taasifamu fi naannolee birootiin fayidaarra ooluu irratti hundaa’uun akka fudhatamu (adoption) garichi akeekee jira.

24.    Namoota bilbiloota ismaart hin qabne teekinoolojii kana akka argataniif Washington state maal hojjataa jira?

Tatamsa’ina COVID-19 ittisuudhaaf maloonni gargaaran WA Notify qofa miti. Yoodhuma bilbiloota ismart hin qabaanne illee, hordoffii tuttuuqqii fi tattaffiwwan biroo taasisuun jiraattota Washington hunda kan fayyaduudha. Haguuggii afaani fi funyaanii godhachuun, walirraa fageenya qaamaa eeguu fi lakoofsa namoota walitti qabamanii hir’isuun maloota biroo namni hundinuu hordofuudhaan tatamsa’ina COVID-19 dhaabuu ni danda’u.

25.     Waa’ee WA Notify koo haaraa fayyaa hawaasatiif gumaachuu ergaan/akeekkachiisni na qaqqabeera. Maaliif?

Washington State Department of Health (DOH, Muummen Fayyaa Washington State) WA Notify hangam sirriitti akka hojjatu baruu barbaada. Kunis waanta sirrachuu/jijjiiramuu qabu akka sirreessinuu dandeenyuuf nu gargaara. Daataa WA Notify keessan qooduf yoo itti walii galtan, iccciitiin dhuunfaa keessan eegamaadha. Odeeffannoon dhuunfaa kamiyyuu waan hin sassaabamneef yookin nama biroof waan hin qoodamneef karaan ittiin adda isin baasan hin jiru. DOH qofaatu sadarkaa naannoo qofatti daataa/odeeffannoo kana arguu danda’a.

26.    Fayyadmatoonni WA Notify odeeffannoo isaanii qoodudhaaf yoo itti walii galan, maaltu sassaabama?

Odeeffannoo keessan qoodudhaaf yoo itti walii galtan, icciitiin dhuunfaa keessan ni eegama. Odeeffannoon dhuunfaa kamiyyuu waan hin sassaabamneef yookin nama biroof waan hin qoodamneef karaan ittiin adda isin baasan hin jiru. Washington State Department of Health (Muummen Fayyaa Washington State) qofaatu odeeffannoo sadarkaa naannoo kana arguu danda’a. Odeeffannoon kunis kan hammatu:

  • Lakoofsa namoota WA Notify irraa odeeffannoo isaanii qoodudhaaf itti walii galanii. Kuni namoonni/saampiliin keenya hangam akka sirriitti bakka bu’u/sirrii ta’e akka barruuf nu gargaara.
  • Lakkoofsa akeekkachiistuu saaxilamummaa fayyadamtoota WA Notify tiin fudhatame. Kuni kan nu gargaaru tatamsa’ina COVID-19 keessatti jijjiirama jiru ilaaludhaafi.
  • Baay’ina namoota akeekkachiistuu saaxilamummaa cuqaasan. Kuni namoonni waanta fayyaan hawaasaa jedhu fudhachuuf hangam fedhii akka qaban qorachuuf nu gargaara.
  • Baay’ina namoota nama COVID-19’n qabametti dhiyoo turanii, garuu ammoo sababa baay’ee itti hin dhiyaannef yookin yeroo dheeraa bira hin turreef saaxilamoo ta’uu isaanii kan agarsiisu akeekkachiisne kanneen hin qaqqabne. WA Notify keessatti algorimiin saaxilamummaa murteessu sirrachuu qabaachuu dhiisuu isaa akka addaan baafannuuf kuni nu gargaara.

27.    IPhone koo irratti WA Notify yommuun akka hojjatu taasisu, dirqama togilii “Mallattoon Aragamuu Agarsiisu (Availability Alert)” banuu yookin cufuun qabaa?

Yeroo dheeradhaaf Washington state dhaan ala deemtu yoo ta’e banuun goorfamu yoo ta’e illee cufuun gaaridha. Mallattoon Argamuu Agarsiisu (Availability Alert) yeroo banaa ta’u fi bakka teekknoljiin akeekkachiistuu saaxilamummaa WA Notify ala ta’e jiru yommuu deemtan, akeekkachiisni/ergaan isin qaqqaba. Fayyadamtoonni iPhone naannolee heddu dabaluu/galchuu ni danda’u; garuu, yeroo tokkotti naannoo tokko qofa akka hojjatu gochuu qaabu. Kan biraa haaraa akka hojjatu gochuuf naannoo tokko/kan duraanii balleessuun isin irraa hin eegamu. Akkasumas fayyadamtoonni Aandiroyidii appilikeeshiniiwwan akeekkachiistuu saaxilamummaa kanneen akka WA Notify naannolee garaa garaa irraa buufachuu ni danda’u, garuu yeroo tokkotti teeknoolojii WA Notify dhaan wal simu tokko qofatu akka hojjatu gochuutu eeyyamama.

28.    WA Notify’n baatirii heddu waan fayyadama maalif fakkaata?

Dhugaa hin fakkaatu. Fayyadamni baatirii bilbila keessan irra jiru kan agarsiisu appilikeeshiniiwwan akka WA Notify dabalatee guyyaa guyyaatti baatirii dhibbeentaa meeqa akka fayyadamtaniidha. Appilikeeshiniiwwan heddu halkan hin hojjatan. WA Notify akkasuma hin hojjatu, garuu ammoo garaa sa’aatiii sa’atiidhaan koodiwwan icciitii nama dhibichaan qabamee appilikeeshinicha fayyadamu waliin wal simsiisun dhibichaaf saaxilamuu akka dandeessan isin NI beeksisa. Fakkeenyaaf, yeroo raftanii jirtanitti appilikeeshiniin tokko illee banamee/hojjataa hin jiru yoo ta'e, baatirii yeroo sana fayidaarra oole dhibbeentaa olaanaa kan fudhatu WA NOTIFY dha. Sana jechuun WA Notify baatirii heddu fayyadama jechuu miti – hanga baatirii xiqqaa ta’e keessaa dhibbeentaa olaanatu fayidaarra oole jechuudha.

29.    Applikeeshinii WA Notify kan bilbila Andirooyidiitif deeggarsa teeknolojii argachuu nan danda’aa?

Eeyyee. Namoota hardweeridhaan walqabetee rakkoon isaan mudate gorsa yookin qajeelfama dabalataa akka gaafataniif Google email qopheessee jira. Imeelii exposure-notifications-api-support@google.com

30.    Washington afaanota 29’n WA Notify gadi lakkisee jira, garuu maalif Google play store keessatti afaan Ingiliffaa fi Ispaanish qofaan ta’e?

WA Notify kan hojjatu akkaataa fayyadamaan bilbila irratti afaan filatettiidha. WA Notify gosa tokko qofatu jira, garuu poop-appiwwan kamiyyuu – fakkeenyaaf, akeekkachiistuun saaxilamummaa – afannota 29 naannoon Washington hojiirra oolche keessaa afaan fayyadamaan filateen ni mul’ata.

Waantoota Haaraa Ammaa

HangaWaxabajji 26, 2020 tti, namoonni Isteetii Waashingitan keessa jiran hundi haguugduu fuulaa akka godhatan nii gaafatamu yoo mana keessa bakka hawaasaa yookiin ala akkasumas yoo namoota biraa irraa faana 6 (meetira 2) fagaachuu hin dandeenye. Namoonni tokko tokko rakkoowwan fayyaa akka haguugduu fuulaa hin ka’anne godhan qabaachuu malu, garuu rakkoo fayyaa yoo qabaatan namni tokkoyyuu ragaa akka agarsiisu hin gaafatmu. Akkasumas, hojjechiiftonni hundi hojjetoota isaanii hunda kan kophaa hin dalagneef haguugduu fuulaa yookiin maaskiiwwan dhiyeessuu qabu.

Caamsaa 31irratti, Bulchaa Inslee dhowwiinsa tajaajila adda kutuu fi kanfaltii yeroo dabarse hanga Adoolessa 28’tti Annisaaf, Bilbila manaaf, fi itti fayyadama bishaaniif dheeresseera. Jiraattonni dhaabbata dhiyeessii itti fayyadama (utility) isaanii kallattiin bilbiluun deeggarsa haala itti fayyadama herrega isaanii akka gaafatan nii jajjabeeffamu.

Bulchaan sun akkasumas dhowiinsa yeroo manaabaafamuu hamma Hagayya 1’tti dheeresseera Yoo kiraayessaan yookiin hooqqanaan qabeenyaa dhowwiinsa yeroo sana cabsaa jiraate, gara biiroo Abukaatoo Waliigalaa isteetichaatti bilbiluun ergaa kaa’uufii dandeessu (833) 660-4877 irratti akkasumas Filannoo 1 tuqaa. Hojjetaan miseensaa tokko bilbila keessan nii deebisa.

COVID-19’iin maaliidha?

COVID-19’iin dhibee hargansuuti. Karaa haxxifannaa fi qufaa, namoota biroo waliin walitti dhiyeechuun, harkaa wal qabachuu (harka wal-fuudhu) dabalatee, fi nyaataa fi dhugaatii waliif qooduun nii daddarbaa.

Mallattooleen isaa maal fa’i?

Mallattooleen COVID-19 ijoon qufaa, hafuurri nama hanqachuu yookiin yoo xiqqaate mallattoolee lamaan kanneenii: dhaqna gubaa, dhaamochuu, deddeebiin hoollachuu dhaamochuu waliin, mataa dhukkubbii, qoonqoo goguu, dhamdhama yookiin foolii dhaga’uu dhabuu haaraa kan ta’e.

Eenyuutu caalaatti balaaf saaxilama?

Ga’eessota dullooman, namoota umurii kamiyyuu kanneen dhibee yaalaa biroo qaban, fi dubartootni ulfaa dhibee COVID-19’iin garmalee dhukkubsachuuf balaa (risk) olaanaarra jiraachuu danda’u.

Ofii keessanii fi hawaasa keessan eegaa:

  • Haga danda’ametti mana oolaa, keessumaa yoo dhukkubsattan.
  • Bakka hawaasnii jiruuti uffata fuula haguugu fayyadamaa.
  • Namoota biroo irraa faana ja’a (meetira 2) fagaadhaa.
  • Harka keessan deddeebiin dhiqadhaa yookiin jarmii balleessituu (sanitizer) harkaa fayyadamaa.
  • Qufaawwanii fi haxxiffannoowwan keessan haguugaa.
  • Fuula keessa hin qabinaa.
  • Mana keessan keessatti irra keessa wantootaa qulqulleessaa.
  • Yoo mallattoolee COVID-19 qabaattan, kan yaala fayyaa isinii kennu quunnamaa akkasumas qorannoo gochuuf gaafadhaa. Yoo kan yaala fayyaa isinii kennu hin qabdan ta’e, giddugala yaala hatattamaa naannoo keessan jiru quunnamaa. Yoo inshuraansii hin qabdan ta’e, muummee fayyaa naannoo keessanii quunnamaa.

Odeeffannoo fi galteewwan dabalataa waa’ee COVID-19 fi fayyaalessa ta’anii turuu;

Waashingitan Deebisanii Banuu: Safe Start Plan

Tatamsa’iinsa COVID-19 dhaabuuf akka gargaaruuf, Bulchaan Inslee jiraattota Waashingitan hanga danda’ame akka mana turan gaafatanii jiru. Daldalootaa fi sochiiwwan deebisanii banuuf gulantaalee afurtu jira. Tokkoon tokkoon kaawuntii gulantaalee afran keessa darbuu qabu.

Sochiiwwan ijoon kanneen yeroo ammaa heeyyamaman:

  • Sochiiwwan murteessoo ta’an kanneen akka nyaata bitachuu, gaazii argachuu, qorichoota fudhachuu yookiin gara beellama yaala fayyaa deemuu.
  • Hojii murteessaa ta’e yookiin hojii akka deebi’ee banamu eeyyamame Safe Start Plan bulchaa jalatti kan eeyyammee.
  • Mana nyaataa naannoo jiru irraa nyaata manatti fudhatanii galuu. Manooliin nyaata (Restaurants) ta’anii nyaachuun haala daangeffameen kan banaa ta’e eeyyamamuu Gulantaa 2 eegaleetii.
  • Deemsaafi shaakala qaamaaf ala bahuu, hanga fageenyi qaama kan faana 6 (meetira 2) ta’e eegametti. Tatamsa’iinsa COVID-19 hawaasa keessan alatti mudachuu malu hambisuuf naannoo manatti dhihoo jirutti bashannanaa.
  • Fayyadama guyyaa bakka paarkiiwwan naannoo (isteetii) fi lafoota hawaasaa qurxummii qabuuf, adamoof akkasumas dhimmoota bashannanaa biroof. Paarkiiwwan isteetii keessatti dunkaana buufatanii buluun nii danda’ama kaawuntiiwwan warra yoo xiqqaate gulantaa 2 irra jiraniif.

Galteewwan Qaxarrii fi Daldalaan Walqabatan

Faayidaalee Hojii dhabdummaa

Yoo hojii kee dhabde, faayidaalee hojii dhabdummaaf ulaagaa guutuu dandeessa ta’aa. Yoo akkaataa iyyannoo faayidaalee hojii dhabdummaa itti guutan odeeffannoo barbaadde, 1 800 318-6022 irratti bilbiluu dandeesa. Yeroo isaan deebisan, afaan kee maqaa dha’I (waami) tajaajilawwan afaan hiikkaa argachuuf.

Hojjetootaa fi Abbootii Qabeenyaa Daldalaa

Weerarri vaayirasii koroonaa isteetii keenya keessatti hojjetootaa fi hojjechiiftota kumoota dhibbaan lakkaa’aman irrattii dhiibbaa fideeraa.

Hojjetoota nageenya isaanii eeguuf, hojjechiiftotnii wantii gochuu qaban:

  • Waa’ee agarsiisotaa fi mallattoolee COVID-19 hojjetoota isaanii afaan isaan hubataniin isaan barsiisuu.
  • Karoora fageenya qaamaa hojiirra oolchuu.
  • Qulqulleessuu fi jarmoota balleessuu (sanitizing) ammaa ammaa raawwachuu.
  • Harka dhiqannaa ammaa ammaa fi sirrii ta’e mirkaneessuu.
  • Hojjetootni dhukkubsatoon akka mana turan gochuun.

Yoo haala nageenyaa bakka hojii keetii yaaddoo qabaatte, Department of Labor & Industries kallattiin 800-423-7233 irratti bilbiluun komii galchuu dandeessa. Tajaajillonni afaan hiikuu bilbila irrattii nii jira.

Yeroo COVID-19 waa’ee hojii fi hojjetoota keessanii gaaffilee yoo qabaattan, Muummee Nageenya Qaxarrii 855-829-9243 irratti bilbililuufii dandeessu.

Yaala Fayyaa fi Galteewwan Inshuraansii Fayyaa

Inshuraansii fayyaa bilisa yookiin gatii gadaanaa ta’e argachuuf ulaagaa guutuu ni dandeesa ta’a.. Health Care Authority dhaaf 1-855-923-4633 irratti bilbili. Yeroo isaan deebisan, afaan kee maqaa dha’i (waami) tajaajiloota afaan hiikkaa argachuuf.

Uwwisnii Alien Emergency Medical (AEM) sagantaa namoota dhuunfaa kanneen yaalii fayyaa hatattamaaf ulaagaa guutan akkasumas lammummaa yookiin waan godaansi (immigration) isaan irraa barbaadu kan hin guunne, yookiin namoota ulaagaa guutan kanneen daangeffama waggaa-5 hin guunne.

Lakkoofsii Bilbilaa (hootlaayiniin) Help Me Grow Waashington 1-800-322-2588 irra jiruu sagantaalee fi tajaajiloota fayyaa garaagaraa kan ati ulaagaa guuttu adda baasuu fi akkati iyyannoo galchitu si gargaara. Kun kan dabalatu:

  • WIC (Sagantaa Nyaataa Dubartoota, Daa’imman reefuu dhalatanii fi Ijoollota)
  • Inshuraansii Fayyaa ijoollotaaf, dubartoota ulfaa fi ga’eessotaaf
  • Ittisa da’umsaa karaa Sagantaa Itti Gaafatamumma Fudhadhuu
  • Fayyaa fi kilinikoota karoora maatii
  • Ulfaa fi dhiyeessii mucaa
  • Deggersa harma hoosisuu
  • Isaan akkasumas sagantaalee nyaataa fi Galteewwan qabu.

Odeeffannoo Godaansaa fi Baqattummaa

Office of Immigrant and Refugee Affairs (OIRA) godaantonni dhugaa barbaachisaa waa’ee , kan akka Kanfaltii Hawaasaa akka hubatan gargaaraa. Wantoota barbaachisoo kan biraa baruu qabnu:

Baasii Hawaasaa irratti yaadannoo addaa: deggertoonni baay’een maatiiwwan tajaajiloota ulaagaa guutan fayyadamuu itti fufuu akka qaban gorsu. Haata’u malee, haalli godaansaa tokko tokko addadha. Office of Immigrant and Refugee Affairs (OIRA)’n yoo haalakee yookiin kan miseensa maatiikee sirriitti beekuu baatte fi/yookiin itti fayyadama faayidaalee, abukaattoo goddaansaa yookiin bakka bu’aa Department of Justice (DOJ) mirkanaa’etti dubbachuu akka qabdu nii gorsa. Karaa American Immigration Lawyers Association’tiin abbaa seeraa barbaaduu dandeessa. Yookiin marsariitii dhaabbata DOJ’n-mirkanaa’ee daawwachuu dandeessa.

OIRA’n sagantaalee baqattootaa fi godaantota kanneen itti aananiin gargaaran qaba:

  • Barbaacha hojii fi leenjii
  • Deggersa godaantummaa.
  • Dangaggoo leenjisuu.
  • Deggersa baqattoota dullooman, ijoollee, barattootaa fi kanneen biroof.
  • Sagantaalee idilee yeroo COVID-19 fageenyarraan (remotely) banaadha. Waajjirichi tajaajiloota haaraa qaba akka ati hojiif yookiin hojii dhabdumaaf iyyattuuf, barumsakee akka deggerattuuf, akkasumas gargaarsa manaa argattuuf si gargaaruuf. Deggersa Maallaqaa Baqataa fi Deggersa Fayyaa Baqataaf ulaagaa guutuun hanga Fulbaana 30, 2020’tti dheerateera.
  • Tajaajilootaa fi odeeffannoo dabalataaf, 360-890-0691 bilbilii.

Gaaffilee waa’ee mirga baqattootaaf, firoottan/hiriyyoota keessan kanneen hidhamaniif deggersa dabarsuu (referral), akkasumas odeeffannoo walfakkaatan biroof, lakkoofsa bilbilaa (hootilaayinii) Tokkummaa Cimdaa (Network) Godaansa Waashingiton 1-844-724-3737 quunnamuu dandeessu. Turjumaanni bilbilaa nii jira.

Fayyaa Sammuu fi Miiraa

Kun yeroo nama cinqu ta’uu danda’a. Siifi namoonni ati jaallattu kan dhiphatan, gaddan, sodaatan yookin aaran yoo ta’e kun homaa miti. Ati qofaa kee miti. Gargaasa barbaaduu fi gaafachuun rakkoo hin qabu.

Namni kamiyyuu karaa adda ta’een haala nama dhiphisuufi ulfaata ta’eef deebii kenna. Wanti baay’ee barbaachisaan ati gochuu dandeesuu ofiikee, maatiikee akkasumas hawaasa keen hamma dandeessu kunuunsuudha.

Yeroo ulfaataawan keessatti sirritti rawwachuuf maaltuu isiin gargaaraa? Bakkee baatee hiriyyootaa fi maatii waliin wal quunnamtee beektaa? Tarii hargansuu gadi fagoo fi hiixachuu wayii, shaakala qaamaa tokko tokko, yookiin hir’iba halkanii gahaa? Of kunuunsuuf yeroo dursaa kennuun, haata’u malee kun si barbaachisuu danda’a, dhiphina hir’isuufis nii gargaara.

1-833-681-0211 irratti Washington Listens’iif bilbili. Tajaajiloonni turjumaanaa karaa bilbilaa nii jira. Weerara COVID-19’f deebii kennuuf, Waashingitan sagantaa gargaarsaa Washington Listens jedhamu jalqabsiiseera. Namoonni warri tajaajiloota Washington Listens fayyadaman dhiphina olka’e tasgabbeessuufi jijjiirama COVID-19 booda dhufeen walbaruuf deggersa nii argatu. Washington Listens’iin nama kamiifuu Waashingitan keessatti banaadha ogeessa deggerutti bilbiluuf. Namoonni bilbilan deggersaa fi galteewwan waliiti dhuufeenya hawaasaa naannoo isaaniti quunnamtii argatu. Sagantichi maqaan hin ibsamu.

Yoo rakkoo keessa jirraateef nama tokkotti dubbatte gorsa argachuu barbaadde, filannoowwan muraasatu jiru.

  • Disaster Distress Helpline namoota dhiphinamiiraa balaa namaan yookiin uumamaan balaa dhufuun walqabatu keessa jiraniif gorsa hatattamaa balaa nii kenna bilbila kanaan 1-800-985-5990 bilbilaa. Tajaajila turjumaanaa argachuuf yeroo isaan deebisan afaan keessan maqaa dha’aa (waamaa). Sararri gargaarsaa guyyaa hundaa sa’aatiiwwan 24 nii jira.
  • Crisis Connections’n Sarara Balaa kan Sa’atiiwwan 24 kan gargaarsa hatattamaa namoota dhuunfaaf, maatiiwwanii, fi hiriyyoota namoota balaa miiraa keessa jiraniif nii kenna. Namoota Kaawuntii King keessa jiraatan tajaajila. Turjumaanni (afaan hikuun) nii jira. 1-866-427-4747 bilbilaa.
  • National Suicide Prevention Lifeline galteewwan ittisaa fi balaa namoota waa’ee of ajjeesuu yaadaniif nii kenna. Namoonni isin jaallatan sarara lubbuu oolchu (lifeline) irratti bilbiluu danda’u galteewwan argatanii maatii fi hiriyyoota isaanii gargaaruuf. 1 800-273-8255 bilbilaa. Lakkoofsi bilbilaa (hootlaayiniin) kun guyyaatti sa’atii 24’f, torbanitti guyyaa 7’f nii jira. Miseensota waraanaa duraaniif sarara gargaarsaa kan biraatu jira. 1 800-273-8255 irratti bilbilaatii akkasumas 1 tuqaa. Yoo rakkoo dhageettii qabaattee fi dhaga’uun sitti ulfaate, 1-800-799-4889 irratti bilbili.

Galteewwan nyaataa

Yoo ijoollee waggaa 18 yookiin isaa gadii qabaatte isaan nyaata bilisaa manneen barnootaa irraa argachuu danda’u. Ga’eeyyii miidhama qaamaa qaban kanneen sagantaalee barnootaatti galma’an ulaagaa nyaata manneen barnootaa argachuu nii guutu. Haalota baay’ee keessatti, nyaatonni sun bakkeen mana barnootaa alaa kanneenakka bakka konkolaataa geejjibaa itti dhaabatutti kennamu yookiin buusamuu danda’a. Aanaa mana barnootaa keessanii quunnamaa yoo isaan nyaata bilisaa ni afeeru tahe adda baafachuuf.

Kanneen ulfa ta’anif, haadholii reefuu da’anii fi ijoollee waggaa shanii gadii, nyaata karaa sagataa dubartootaa, daa’ima reefuu dhalatanii fi Ijoollee (WIC) Department of Health argachuu dandeessu. Deggersa afaaniif, 1-866-632-9992 irratti bilbili.

Baankilee nyaataa sa’atiiwwan isaanii jijjiiruu malu yookin fedhii sababii yeroo COVID-19 kanaaf olka’uu hedduminaan cufamuu malu. Maaloo utuu hin deemin dura bilbilaa. Norwest Harvest’n cimdaa baankii nyaataa isteetii guutuu keessa jiruudha. Maqaa magaalaa keessan saanduqa gara bita saanduqa magariisaa marsariiticharraa keessatti barreessaa.

Baha Waashingitan keessa jiraattu yoo ta’e tartiiba baankilee nyaataa Second Harvest irraa argachuu dandeessu. Tartiiba baankilee nyaataa naannoo keessaniif marsariitii kana irraa kaawuntii keessan filadhaa.

Odeeffannoo fi Galteewwan Maatiiwwaniif.

Yeroon kun maatii guutuuf baay’ee ulfaataadha. Akkamittiin akka haala kana ijoolee keessan waliin to’attaniif qabxiileen tokko tokko kunooti.

Bakka mijataatti mariilee maatii godhadhaatii miseensonni maatii akka gaaffiilee gaafatan jajjabeessaa. Afaan isaan hubataniin sodaa fi ilaalcha sirrii hin taane sirreessuuf ijoollee wallaalloo waliin marii addaa godhachuu itti yaadaa.

Maatii fi hiriyyoota waliin karaa bilbilaa fi tajaajiloota sarara irraan waliin turaa.

Hubannoo argachuu yoo qabaattaniyyuu, miidiyaa garagaraa yookiin miidiyaa hawaasaa kanneen sodaa fi yaaddoo babal’isan ilaaluu hir’isaa. Addatti hubadhaa (akkasumas daangessaa) hagam ijoolleen keessan waa’ee weerarichaa miidiyaa adda addaarraa yookiin miidiyaa hawaasaa irraa akka ilaalan.

Ijoollee deggeruu irratti xiyyeeffadhaa gaaffii akka gaafatan jajjabeessuunii fi haala si’anaa akka hubatan gargaaruun.

  • Waa’ee miira isaanitti dhaga’amuu dubbadhaa akkasumas isaan sirreessaa.
  • Akka isaan waan isaanitti dhaga’amu (miira isaanii) karaa fakkii kaasuu yookiin hojiilee biraan mul’isan gargaaraa.
  • Odeeffannoo sirrii hin taane yookiin hubannoowwan sirrii hin taane waa’ee tamsa’ina vaayirasichaa fi dhukkubni sirna hargansuu hundinuu vaayirasii koronaa haaraa kan COVID-19 fidu akka hin taane qabaachuu qulquleessi.
  • Haala mijataa mijeessi fi obsa dabalataa xiqqoo qabaadhu.
  • Idileen yookiin yeroo haalli jijjiiramu deddeebi’ii ijoollee kee ilaali.
  • Sagantaalee maatii keetii haala dhabataa ta’een kanneen akka yeroo irribaa, nyaata, akkasuma sochiilee qaamaa eeguun itti fufi.
  • Haalota nama dhiphisan biroo keessatti wantoota siifi maatii kee fooyyessan kanneen akka dubbisaa, fiilmiilee ilaaluu, muuziqaa dhaggeeffachuu, taphoota (games) taphachuu, shaakala qaamaa, yookiin hojiilee amantii kanneen akka (kadhannaa, karaa Intarneetii tajaajiloota hirmaachuu) hojjechuuf yeroo kenni.
  • Miirri kanneen akka kophummaa, namatti toluu dhabuu, sodaa dhukkubaan qabamuu, fi yaadda’uun deebilee sirrii haala na dhiphisu kanneen akka weeraraaf godhamaniidha.
  • Tapha nama dinqisiisuu fi hojiilee hiika qaban kanneen maatii kee fi duudhaa kee waliin waliigalan irratti hirmaachisi.

Ga’eessonni waggaa 60’n olii COVID-19’iin baayyee dhukkubsachuuf balaa olaanaa irra jiru. Yoo miseensi maatii kee kan dullooman si waliin jiraatu ta’e, karaalee ittiin balaa sana hir’istu adda baasi.

  • Maatii balaan isaanii gadi bu’aa ta’e nyaata bituu fi hojiilee murteessoo ta’an biroo akka rawwatan godhi.
  • Namootnii hundinuu harka isaanii akka mana galaniin akka dhiqatan mirkaneessi. Iddoowwan, irra keessa wantootaa, fi kutaalee qooddataman yeroo hunda qulqulleessi.
  • Yoo namni tokko mana kee keessaa saaxilame yookiin mallattoolee qabaate, haga dandeessu adda isaan baasi. Yoo isaan kutaa fi mana dhiqannaa ofi isaanii qabaachuu danda’an baayyee gaariidha. Iddoowwan qooddataman yeroo hunda qulleessi akkasumas yeroo namni tokko dhukkubsatuu fi dhibee san daddabarsuu danda’u namoonni mana keessa jiran hundi akka maaskii (haguugduu afaan funyaanii) ka’atan mirkaneessi.

Odeeffannoo fi Galteewwan Dabalataa