Hagaha Isku Imaatin Badqaba inta lagu Jiro COVID-19.

Multilingual Resources

Haddii lagu talaalay ama aan lagu talaalin, haddii aad qorshaynaysid inaad isku keentid asxaabtaada iyo qoyskaaga wakhtiga jilaalkan, ka fikir waxaad sameyn kartid si aad uga ilaalisid  naftaada iyo inta aad jeceshahay COVID-19.

In la istalaalo waa habka ugu badqabsan ee lagu ilaaliyo naftaada iyo kuwa kugu xeeranba, gaar ahaan kuwa aan wali ku habooneyn in la talaalo. Talaalku aad buu waxtar u leeyahay dhanka ka hortaga xanuunada daran iyo dhimashada, lakiin haddii aad go'aansatid inaad kulantaan, haddii aad talaalan tihiin ama aydaan talaalneyn, waxa jirta khatar fiditaan caabuqa COVID-19. Talaalka, maaskiyada, gacmo dhaqista,iyo joogista guriga haddii aad xanuusanaysid dhammaan waa talaabooyin aad qaadi kartid si aad u ilaalisid dadka kale.

Kulamada Dadweynaha

Guud ahaan, haddii kulan dadweyne jiro imika:

  • Istalaalidu waa habka ugu wanaagsan ee lagaga ilaalin karno naftaada xanuuno daran, cisbitaal dhigid ama u dhimasho COVID-19.
  • Xiro maaskaro.Talaalnaan iyo bilaa talaalba, dadka shanta sano jira ama ka weyn, waxa looga baahan yahay inay xirtaan daboolka wajiga dhamaan gudaha meelaha dad weynaha, iyo dibada xaladaha 500  oo qof ama ka badan, sida riwaayadaha ama xafladaha ciyaaraha. Waxaanu aad ugu talinaynaa in caruurta u dhaxaysa 2 iyo 4 sano sidoo kale xirtaan maaskaro waji.
  • Joog guriga haddii aad xanuusanaysid ama leedahay astaamo.
  • Horey u qorshee. Kaxayso gaadhiga adigu ama hel si kale oo aad u tagtid guriga lacala haddii aad isku aragtid meel aan badqabi ama aanad ku niyadsamayn, sida baararka buuqa ee dadka aan xirnayn maaskaro.

Kulamada Gaarka ah

Ka hor intaanad martigalin kulamada bulshada

  • Dibu eeg liiskaaga martida. Ka fikir cida aad soo casuumaysid. Miyey yihiin dadku qaar khatar sare ugu jira COVID-19, oo ay ku jiraan caruur yaryar oo aan ku habooneyn talaalka? Miyaad garanaysaa in martidaada la talaalay ama aan la talaalin? Haddii aanad garaneyn, waxa muhiima inaad weydiisid si aad ugu talogali kartid.
  • Horey ka qorshee. Haddiii ay jiraan dhowr qoys oo aan la talaalin, ama qoysasa leh dad  aan la talaalin oo khatar ugu jira xanuunka COVID-19, ikhtiyaar ugu badqabsan waa in la iskugu imaado hab onlaayna. Haddii aad go'aansatiin inaad caadi u kulantaan, u waadixi asxaabta iyo qoyska sida ahmiyada badqabku loo sameyn doono marka wakhti la wada qaadanayo.
  • U safar si badqabta. Haddii aad qorshaynaysid inaad wada safartaan qoyska iyo sxaabta, fadlan raac tilmaamaha safarka ee CDC. Ka taxadir haddii aad u safraysid meel leh faafida caabuqa COVID-19 oo sareeya, waxaad u baahan doontaa taxadir dheeriya adoo xiranaya maaskaro oo u jirsanaya 6 feet ( 2 mitir) dadweynaha.
  • Dibada gee. Kulamada dibada ayaa ka badqab badan kuwa gudaha. Haddii aad joogaysid gudaha, dooro meel loo ogol yahay hawada, sida qol leh daaqado furan.
  • Yaree. Markay yar yihiin ayey wacan yihiin kulamada dadka ka baxsan qoyskaaga.
  • Gaabi. Mudooyinka wakhtiga gaaban waxay siiyaan COVID-19 fursad fiditaan oo yar. Kulamada gaagaaban waxay sidoo kale fududeeyaan in la nadiifiyo gacmaha iyo oogooyinka.
  • Tixgali caruurta. Caruurtu waxay dhib ka waajihi karaan kala fogaanshaha lix feet,  hadaba xirashada maaskaro iyo dhaqista gacmaha ayaa muhiima. Xasuuso: caruurta ka yaryar 2 waa in aanay xiran maaskaro! Haddii cid qoyskaaga ah ka yar tahay 2 sano jir ama aanu xiran karin maaskaro, yaree booqashooyinka dadka aan talaalnayn ama xaaladooda talaal aan la aqoon.
  • Samee baadhis caafimaad. Weydii in qof lahaa astaamaha qufaca, xumada ama neefsasho yaraan, 2 todobaad ee ugu danbeeyey. Weydii martidaada inay hubiyaan heerkulkooda ka hor intaanay iman. Qofkasta oo leh xumad—ama lahaa astaamo kale ama garanaya inay u dhawaadeen qof qaba COVID-19 labadii todobaad ee ugu danbeeyey—inuu joogo guriga.
  • Is baadh. Haddii talaal ama aan talaal jirin, waxaad yareyn kartaa khatarta caabuqa adoo is baadhaya 72 saac ka hor kulanka. Baadhitaanada guriga waxa lagu dhameystiri karaa xataa maalin. Xataa baadhista negatifka ah, waxa muhiima in la raaco taxadirada badqabka ee lagu sheegay boga.
  • Ku dar Ogeysiiska WA tilifoonkaaga casriga ah. Tani waxay soo wargelin doontaa haddii aad khatar ugu jirtay COVID-19 oo u wargelinaysaa dadka kale ee leh xanuunka. Ogeysiiska WA gabi ahaanba waa gaar mana yaqaano cida aad tahay ama kuma raadraacayo.

Inta lagu jiro kulamada gaarka ah

  • Xiro maaskaro. Haddii aad kula kulmaysid gudaha dadka ka baxsan qoyskaaga, waxa lagu talinayaa in qofkastaaba xirto daboolka wajiga, ilaa iyo inta ugu badan ka qeybgalayaasho la talaalayo. Hayso maaskaro dheeriya haddii dadku ilaawaan.
  • Dhaq gacmaha. Haddii aanad helin karin qasabad, sii gacmo nadiifiye.
  • Ilaali masaafada oo xadid xiriirka dhow. Markay macquul tahay ka durug 6 feet, gaar ahaan dadka khatarta ugu jira COVID-19 ama aan wali la talaalin.
  • Fur daaqadaha. Ha furnaadaan daaqadaha qolalku marka isku imaadaan si hawo loo helo.
  • Nadiifi. Jeermiska uga dil si joogto ah meelaha la isticmaalay ka hor, inta lagu jiro iyo ka dib kulanka.

Ka dib kulanka gaarka ah

  • Dhaq gacmaha (marlabaad). Ku dhaq ilaa 20 daqiiqo sabuun iyo biyo.
  • Daahiri. Ku nadiifi oogooyinka dhamaan ay taabteen martida sida xaga sare ee miisaska, koontarada, dhagaha albaabada, iyo meelaha suuliga, saabuun iyo biyo marka hore, ka dibma ka dil jeermiska.
  • Lasoco astaamaha. Haddii aad yeelatid astaamo, is baadh. Wargeli dadka kale ee kulanka haddii cid laga helo ku jirto kulanka. Waxbadan ka ogow waxa la sameeyo haddii aad ku dhawaatid.