ኣብ እዋን ኮቪድ-19 ናብ ዝሓሸ ኣኼባታት ዝመርሕ መምርሒ

Multilingual Resources

Image

ብዘይ የገድስ ተኸቲብኩም ኣይተኸተብኩም፣ ኣብዚ ቆራሪ ወቕቲ እዚ ምስ ፈተውትኹምን ስድራቤትኩምን ክትእከብ እንተ መዲብኩም ንርእስኹምን ነቶም እተፍቅሩዎም ሰባትን ካብ ኮቪድ-19 ንምክንኻን እንታይ ክትገብሩ ከም እትኽእሉ ሕሰቡ።

ንገዛእ ርእስኹምን ነቶም ኣብ ከባቢኹም ዘለዉን ብፍላይ ከኣ ነቶም ክትከላኸሉሎም ዘይበቕዑ ሰባት ክታበት ምውሳድ ዝበለጸ መገዲ ክትከላኸሉሉ እትኽእሉ እዩ። እቲ ክታበታት ከቢድ ሕማምን ሞትን ንምክልኻል ኣዝየን ውጽኢታዊ ኢየን፣ እንተዀነ ግን ክትእከቡ እንተድኣ ወሲንኩም፣ ብዘይየገድስ ክታበት ወሲድኩም ኣይወሰድኩም፣ ናይ ኮቪድ-19 ረኽሲ ከስፋሕፍሕ ይኽእል ኢዩ። ክታበት ምውሳድ፣ ማስኬራታት ምጥቃም፣ ኣእዳው ምሕጻብ ከምኡ'ውን እንተ ሓሚምኩም ኣብ ገዛ ምጽናሕ፡ ኩለን እዘን ስጕምትታት ክውሰዳ ይከኣላ እየን ንካልኦት ንምሕላው ክትሕግዙ'ውን ትኽእሉ።

ህዝባዊ ኣኼባታት

ብሓፈሽኡ ክርአ ከሎ ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ እንተ ተኣኪብካ፦

  • ብሰንኪ ኮቪድ-19 ዝመጽእ ከቢድ ሕማም፣ ኣብ ሆስፒታል ምዕቃብ ወይ ሞት ክታበት ምውሳድ ዝበለጸ መገዲ ኢዩ።
  • ማስኬራ ምውዳይ። እቶም ሓሙሽተ ዓመትን ካብኡ ንላዕልን ዘለዎም ሰባት ዝተኸተቡን ዘይተኸትቡን ብዘየገድስ ኣብ ኩሉ ህዝባዊ ቦታታት ገጾም ክሽፍኑ ከምኡ'ውን ኣብ ግዳም ኣብ ዝግበር ከም ሙዚቃዊ ምርኢት ወይ ስፖርታዊ ውድድራት ዝኣመሰለ 500 ወይ ካብኡ ንላዕሊ ዝኾኑ ሰባት ክኽደኑ ይሕተቱ ኢዮም። ካብ 2 ክሳብ 4 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ እውን ማስኬራ ኪገብሩ ብጽኑዕ ንምሕጸኖም ኢና።
  • እንተ ሓሚምኩም ወይ ገለ ምልክታት እንተ ኣልዩኩም ኣብ ቤትኩም ጽንሑ
  • ኣቐዲምኩም መደብ ግበሩ። ማስኬራ ዘይገብሩ ሰባት ኣብ እተጨቓጨቐ መንገዲ ዝኣመሰለ ድሕነት ኣብ ዘይብሉ ወይ ኣብ ዘይምቹእ ቦታ እንተድኣ ኣሊኹም ገዛእ ርእስኹም ብማኪና ተዝውሩ ወይ ናብ ቤትኩም እትምለሱሉ ኣማራጺ ኣለኩም።

ናይ ብሕቲ ኣኼባታት

ማሕበራዊ ምትእኽኻብ ቅድሚ ምቕባልኩም

  • ዝርዝር ኣጋይሽኩም ኣረጋግጹ። ንመን ትዕድሙ ከም ዘለኹም እሞ ሕስብ ኣብሉ። ንኮቪድ-19 እንተላይ ነቶም ገና ክታበት ንምቕባል ዘይበቕዑ ንኣሽቱ ቆልዑ ኣብ ሓደጋ ዘእትዉ ሰባት ኣለዉ’ዶ? ኣጋይሽኩም ተኸቲቦም ወይ ዘይተኸትቡ ምዃኖም ትፈልጡ’ዶ? ዘይትፈልጡ እንተ ኮይንኩም ብእኡ መሰረት መደብ ምእንቲ ክትገብሩ ክትሓትቱ ኣለኩም።
  • ኣቐዲምኩም መደብ ግበሩ። ብዙሓት ዘይተኸትቡ ስድራ ቤታት እንተ ኣልዮም ወይ ከቢድ ሕማም ኮቪድ-19 ዘለዎም ሰባት ክታበት ክወስዱ ዘይከኣል እንተ ኮይኖም እቲ ዝበለጸ ኣማራጺ ብኢንተርነት ምእካብ ኢዩ። ብኣካል ክትእከቡ እንተ ወሲንኩም ብሓባር ግዜ ከተሕልፉ ከለኹም ንድሕነትኩም ብከመይ ቀዳምነት ከም እትህቡዎ ንፈተውትኹምን ንስድራ ቤትኩምን ብንጹር ንገሩዎም።
  • ብደሓን ተጓዓዙ። ምስ ስድራ ቤትኩም ወይ ፈተውትኹም ንምእካብ ክትጐዓዙ እንተ መዲብኩም ብኽብረትኩም ነቲ ሲዲሲ ዝህበኩም መምርሒ ስዓቡዎ። ናብ ሓደ ልዑል መጠን ኮቪድ-19 ዝመሓላለፈሉ ከባቢ ትጐዓዙ እንተ ኣሊኹም ማስኬራ ክትገብሩን ካብ ካልኦት ተፈሊኹም ናይ 2 ሜተሮ ክትጸንሑን ብዝያዳ ንቑሓት ክትኮኑ ኣለኩም።
  • ናብ ግዳም ውጽኡ። ኣብ ግዳም ዝግበር ምትእኽኻብ ካብቲ ኣብ ውሽጢ ዝግበር ምትእኽኻብ ንላዕሊ ድሕነት ኣለዎ። ካብ ቤትኩም ክትወጽኡ እንተ ደሊኹም ከም ክፉት መሳዅቲ ዘለዎ ክፍሊ ዝኣመሰለ ብግቡእ እተዘርግሐ ቦታ ምረጹ።
  • ንእሽቶ ግበሩዎ። ምስቶም ካብ ቤትኩም ወጻኢ ዘለዉ ሰባት ክትእከቡ ከለኹም ዝሓሸ እዩ።
  • ሕጽር ዝበለ ግበሩዎ። ንሓጺር እዋን ድማ ኮቪድ-19 ንክዝርጋሕ ዘለዎ ኣጋጣሚ ይንኪ። ብዘይካዚ ዝሓጸረ ምትእኽኻብ ኣእዳውን ገጽን ብግቡእ ንኺጸሪ ዝቐለለ ይገብሮ።
  • ብዛዕባ እቶም ቆልዑ ሕሰቡ። ቆልዑ ካብ መንጎኦም ሽዱሽተ ሜትሮ ርሒቖም ክነብሩ ስለ ዘጸግሞም ማስኬራን ኣእዳው ምሕጻብን ኣገዳሲ እዩ። ትሕቲ 2 ዓመት ዝኾኑ ቆልዑ ማስኬራ ክገብሩ ከም ዘይብሎም ኣይትረስዕ! ኣባል ስድራ ቤትኩም ካብ 2 ዓመት ንታሕቲ እንተ ኮይኑ ወይ ማስኬራ ክገብር እንተ ዘይክኢሉ ነቶም ክታበት ክወስዱ ዘይኽእሉ ወይ ኩነታት ክታበቶም ዘይተፈልጠ ምስ ዝኸውን ከተዛውሮም ኣይትኽእልን ኢኻ።
  • ናይ ጥዕና መርመራ ግበሩ። ኣብ ዝሓለፈ 2 ሰሙን ከም ሰዓል ረስኒ ወይ ምስትንፋስ ዝኣመሰለ ምልክታት ዘለዎ ሰብ እንተ ኣልዩ ሕተቱዎ። ነቶም ኣጋይሽ ቅድሚ ምምጻኦም ሙቐቶም ክፈልጡ ሕተቱዎም። ዝኾነ ይኹን ረስኒ ዘለዎ ወይ ካልእ ምልክታት ሕማም ዘለዎ ወይ ከኣ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ምስ ሓደ ኮቪድ-19 ዘለዎ ሰብ ከም እተቓልዐ ዝፈልጥ ሰብ ኣብ ቤቱ ክጸንሕ ኣለዎ።
  • ተመርመሩ። ክታበት ዝወሰድኩም ዘይወሰድኩም ብዘየገድስ ቅድሚ እቲ ኣኼባ 72 ሰዓት መርመራ ብምግባር ነቲ ናይ ረኽሲ ሓደጋ ክትንክዩዎ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ ገዛ ዝግበር ፈተናታት ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ክዛዘም ይኽእል እዩ። ኣሉታዊ ውጽኢት መርመራ እኳ እንተ ኮነ ነቲ ኣብዛ ገጽ እዚኣ ዘሎ ንድሕነት ዝምልከት ካልእ ጥንቃቐታት ክትስዕቡ ኣገዳሲ እዩ።
  • ነቲ ኣብ ሞባይልኩም ዘሎ ናይ መጠንቀቕታ መሐበሪ ወልዑዎ። ንኮቪድ-19 እተቓላዕኩም እንተ ኮንኩም ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ እንተ ፈቲንኩም ከኣ ንካልኦት ከተጠንቅቑ ትኽእሉ ኢኹም። መጠንቐቕታ መሐበሪ ምሉእ ብምሉእ ብሕታዊ ኢዩ መን ምዃንኩም ወይ ናበይ ከም እትኸዱ እውን ዝፈልጥ የለን።

ኣብ እዋን ብሕቲ ምትእኽኻብ

  • ማስኬራታት ተኸደኑ። ካብ ቤትኩም ወጻኢ ምስ ዘለዉ ሰባት ካብ ቤትኩም ትእከቡ እንተ ኣሊኹም መብዛሕትኦም ተኣከብቲ ምሉእ ብምሉእ ተኸቲቦም እንተ ዘይኮይኖም ኩሉ ሰብ ገጹ ክሽፍን ኣገዳሲ ኢዩ። ሰባት እንተ ረሲዖም ተወሳኺ ማስኬራታት ተማላኡ።
  • ኣእዳውኩም ሕጸቡ። ናብ መጥሓሊ ዘእቱ መንገዲ እንተዘይሃልዩ፣ ናይ ኢድ መጽረዪ ፈሳሲ ኣዳልዉ።
  • ርሕቀትኩም ሓልዉ ጥቡቕ ርክብ ድማ ደረት ግበሩሉ። ብእተኻእለ መጠን ካብ መንጎ እቶም ከቢድ ናይ ኮቪድ-19 ስግኣት ዘለዎም ወይ ምሉእ ብምሉእ ዘይተኸትቡ ሰባት ናይ 6 ሜትሮ ርሕቀት ሓልዉ።
  • መሳዅቲ ክፈቱ። ሰባት ግቡእ ኣየር ምእንቲ ክረኽቡ ኣብ ዝእከቡሉ ክፍልታት መሳዅቲ ክፉት ግበሩዎ።
  • ኣጽርዩ። እቲ ጸረ - ተህዋስያን ቅድሚ እቲ ምትእኽኻብን ኣብ እዋንኡን ድሕሪኡን ብተደጋጋሚ ነቲ ጽፍሒ ኣምክኑዎ።

ድሕሪ ናይ ብሕቲ ምትእኽኻብ

  • ኣእዳውኩም ሕጸቡ (እንደገና)። ን20 ካልኢት ብሳሙናን ማይን ሕጸቡ።
  • ጽሬትኩም ሓልዉ። ከም በዓል መኣድታት፣ መቝጸርያታት፣ ማዕጹ፣ መትሓዚ ዓይኒ ምድሪ፣ ፈለማ ብሳሙናን ማይን ድሕሪኡ ኸኣ ብጸረ ተህዋስያን ዝኣመሰለ ፈሳሲ ዝተንከይዎ ኩሉ ነገራት ኣጽርዩዎ።
  • ነቲ ምልክታት ተጠንቀቑሉ። ዝኾነ ይኹን ምልክታት እንተ ኣማዕቢልኩም ተመርመሩ። ኣብ መንጎ እቶም ተኣከብቲ ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ እንተ ኣልዩ ንኻልኦት ኣጠንቅቑ። እንተ ተቓሊዕኩም እንታይ ክትገብር ከም ዘለኩም ብዝያዳ ተምሃሩ።